De Top 10 toont de belangrijkste onderwijstrends van dit moment. Deze trends scoren hoog op impact, onzekerheid en urgentie. Maar welke trends hebben de Top 10 dit jaar net niet gehaald?

11. Mondige ouders
Ouders bemoeien zich steeds vaker met het onderwijs dat hun kind geniet. Bijna altijd met de beste intenties: ze willen alleen het beste voor hun kind. In sommige gevallen worden grenzen overschreden en leidt de bemoeienis tot een serieus conflict, inclusief vloeken, schelden en serieuze bedreigingen.

12. Meer diversiteit in de klas (vorig jaar op nr. 9)
Het soort leerlingen dat in een klas zit wordt steeds diverser. Ook worden de niveauverschillen binnen klassen steeds groter. Van onderwijsinstellingen wordt verwacht dat hier aanvullende inspanningen voor worden geleverd. 

13. Leren in en voor een nieuwe wereld (vorig jaar op nr. 7)
Wanneer en waarvoor wordt geleerd verandert. Formeel en informeel leren lopen meer door elkaar, de verdeling van leerdoelen over levensfasen staat volledig op zijn kop. Er is sprake van een multifase-indeling, waar werken, ontspanning en leren regelmatig door elkaar lopen en gelijktijdig plaatsvinden.

14. Veranderende onderwijsgeldstromen (vorig jaar op nr. 10)
Publiek geld is voor veel onderwijsinstellingen nog steeds de belangrijkste bron van inkomsten, waarbij het aantal leerlingen of diploma’s de hoogte van de overheidsbijdrage bepaalt. Financiering staat onder druk, terwijl een leven lang ontwikkelen om een andere manier van het bekostigen van onderwijs vraagt.

15. De school als one-stop-shop
De school wordt steeds meer gezien als een one-stop-shop waar (jongere) kinderen ’s ochtends worden afgeleverd en aan het eind van de dag worden opgehaald. De samenleving verwacht van het onderwijs een actieve bijdrage aan de vorming van kinderen die verder gaat dan leren alleen.

16. Toenemend belang van netwerken
De maatschappij draait steeds meer op netwerken. Kleine en grote partijen uit de private en publieke sector werken vaker samen om een doel te bereiken. Deze allianties, convenanten en samenwerkingen vragen van organisaties dat zij steeds vaker de deur naar buiten openzetten. 

17. Nieuwe sociale relaties en ruimten
De identiteitsontwikkeling van kinderen is meer en meer diffuus. Waren er vroeger meer duidelijk afgebakende groepen in de samenleving (verenigd in bijvoorbeeld de kerk of sportclub), zo bestaan er tegenwoordig meer losse verbanden. Dit is van invloed op de ontwikkeling van leerlingen en studenten.

18. Shoppen voor de aantoonbaar beste school
Laten zien wat en waarom je bepaalde activiteiten doet, wordt steeds belangrijker om je als school te onderscheiden. Onderwijsconcepten als technasia en vrije scholen tieren welig. Zowel ouders en leerlingen als docenten zijn kritischer geworden op de onderwijsinstelling waar zij heen gaan of werken. 

19. Internationalisering
De wereld wordt steeds kleiner en het bereik van communicatiemiddelen om kennis en informatie met elkaar te delen wordt groter. Hierdoor ontstaan steeds meer culturele, politieke en economische uitwisselingen en wordt het onderwijs diverser.

Suggesties voor volgend jaar

Daarnaast zijn vanuit het expertpanel nog een aantal suggesties gedaan voor de volgende editie van de Onderwijstrends Top 10.

  • Van leerplicht naar ontwikkelrecht
  • Kunstmatige intelligentie en het gebruik van big data in een onderwijscontext
  • Impact van privacy
  • Toenemend belang van zingeving en filosofie
  • Toenemende werkdruk
  • Mate van centraliseren onderwijsdiensten
  • Flexibilisering onderwijs