Tijd voor focus

Tijd voor focus

Er liggen bijzonder veel verantwoordelijkheden op de schouders van individuele leraren in het basisonderwijs. Het gevolg is een hoge werkdruk, waardoor leraren onvoldoende toekomen aan de kern van hun vak: het geven én ontwikkelen van onderwijs. Daardoor kunnen zij de ambities van het onderwijs niet waarmaken en staat de kwaliteit van het basisonderwijs onder druk. De werkdruk kan voor een deel omlaag als leraren samen met hun directie en bestuur focus aanbrengen in hun werkzaamheden. Maar er is ook meer menskracht nodig in het basisonderwijs. Daarvoor moet de rijksbekostiging structureel omhoog.

Later selecteren, beter differentiëren

Later selecteren, beter differentiëren

Iedere leerling moet zich vanuit zijn capaciteiten kunnen ontwikkelen, leren en een diploma kunnen behalen. Dat geldt voor zowel de meer begaafde, vroegrijpe en snel lerende kinderen, als de minder vlot of goed lerende jongeren en de laatbloeiers. Maar de vroege selectie en sterke externe differentiatie in verschillende schoolsoorten in het Nederlandse onderwijs zetten gelijke onderwijskansen onder druk.

De combinatie van vroege selectie en externe differentiatie in het onderwijsstelsel is vooral het laatste decennium gaan knellen. Deze is zo ver doorgeschoten dat nog onvoldoende sprake is van goede toegankelijkheid en een bijdrage van het onderwijs aan gelijke kansen en sociale cohesie. Daarom adviseert de Onderwijsraad om later te selecteren, zodat leerlingen meer tijd en mogelijkheden hebben om hun capaciteiten te ontwikkelen. De raad adviseert ook om beter intern te differentiëren: bied vanaf de basisschool flexibeler onderwijs aan dat meer recht doet aan verschillen tussen leerlingen.

Binnen het huidige onderwijsstelsel is dit onvoldoende op te lossen. Daarom adviseert de Onderwijsraad een structuurwijziging voor het voortgezet onderwijs.

Vooruitzien voor jonge generaties

Vooruitzien voor jonge generaties

De coronapandemie heeft ook in het onderwijs ongekende maatregelen nodig gemaakt. Onderwijsinstellingen en de mensen die er werken, hebben de situatie met veel veerkracht en creativiteit het hoofd geboden. Tegelijk staat zowel het onderwijsveld als de overheid voor uitdagingen om de gevolgen van deze crisis te ondervangen. De minister voor Basis- en Voortgezet Onderwijs en Media heeft de Onderwijsraad gevraagd daarover mee te denken.

Met dit advies voldoet de raad aan dit verzoek. Daarbij kijkt de raad naar het hele onderwijsstelsel. En hij richt zich op de langere termijn: de periode volgend op het begin van het nieuwe school- en collegejaar. De raad geeft de ministers een benadering en een agenda mee om in de komende maanden en jaren beleid te voeren. Wat kan behulpzaam zijn bij de beleidsvoering? Welke onderwerpen staan voorop?

Inspectie – Staat van onderwijs

Inspectie – Staat van onderwijs

Volgens de Inspectie van het Onderwijs ontstaat er door de coronacrisis een unieke kans om het onderwijs structureel te verbeteren. Omdat leerlingen en studenten vertraging hebben opgelopen door de coronapandemie is er een inhaalslag aangekondigd. De inspectie roept in de Staat van het Onderwijs 2021 op meer te doen dan alleen de corona-achterstanden in te halen: maak van de aangekondigde reparatie een renovatie. 

Extra lessen om leerachterstanden aan te pakken

Extra lessen om leerachterstanden aan te pakken

Door de coronacrisis liepen leerlingen in het basisonderwijs een leervertraging op. Recent onderzoek van het Nationaal Cohortonderzoek Onderwijs (NCO) laat zien dat de leergroei bij zowel taal als rekenen sinds COVID-19 (2019/20) lager is dan vóór de coronacrisis (de twee voorafgaande jaren). Vooral bij begrijpend lezen is sprake van flinke leervertraging (25% minder leergroei), gevolgd door rekenen (16% minder leergroei). Bij spelling liepen de achterstanden op tot 14% minder leergroei.

Corona is niet de enige oorzaak voor vertraging in leergroei bij leerlingen met een lage SES. Bij deze groep kinderen is vaak ook sprake van een structurele leerachterstand. De omstandigheden waarin kinderen opgroeien, zijn in sterke mate bepalend voor de taal-, reken- en cognitieve ontwikkeling van kinderen. Daardoor hebben leerlingen uit kansarme gezinnen een grotere kans op onderwijsachterstanden, en presteren zij minder goed dan wanneer ze zouden opgroeien in een kansrijke omgeving.

Hoe kunnen we deze leerachterstanden inlopen? Uit onderzoek weten we dat het inzetten van extra lessen een van de meest effectieve aanpakken is. Dit geldt voor alle leerlingen, maar met name voor leerlingen uit kansarme gezinnen. Met extra lessen bedoelen we alle additionele lestijd (leertijd) die een kind krijgt, zowel binnen als buiten reguliere lestijden. Door deze extra leertijd – mits goed ingezet – gaan prestaties van leerlingen sneller vooruit.

Regionale arbeidsmarktanalyse

Regionale arbeidsmarktanalyse

In deze regionale arbeidsmarktanalyse worden de vraag naar en het aanbod van leerkrachten in de regio Drenthe/Overijssel weergegeven. De vraag naar leraren wordt vooral bepaald door het aantal leerlingen. In de regio Drenthe-Overijssel is het aantal leerlingen de afgelopen jaren afgenomen, met 2,8 procent. Verwacht wordt dat deze daling zich de komende jaren sterker voortzet. Het aanbod van leraren wordt bepaald door de instroom van leraren uit de stille reserve of vanuit de lerarenopleidingen. Met de instroom kunnen ontstane gaten in de vraag opgevuld worden. Gediplomeerden van de lerarenopleidingen zijn direct beschikbaar voor het onderwijs. In totaal hebben 272 studenten in Drenthe-Overijssel een diploma aan een lerarenopleiding behaald.